Waarom dragen voetballers op het WK roze schoenen?

Zet de tv aan tijdens een WK-wedstrijd en je ziet het meteen: een linksback uit het ene land en een spits uit het andere land dragen precies dezelfde roze voetbalschoen. Geen speciale editie voor hun land, geen eigen kleur, gewoon dezelfde schoen uit hetzelfde rek.

De verklaring zit niet in het voetbal maar in de schoenendoos. Nike en Adidas brengen voor elk groot toernooi een nieuwe colorway uit, een felle kleurenlijn die alleen voor dat evenement geldt. Voor het ene toernooi is dat roze, voor het volgende weer knalgeel of felblauw. Spelers kiezen die kleur niet zelf.

Dat laatste is het punt dat veel kijkers missen. Voetballers die aan een schoenmerk verbonden zijn, hebben een contract, en in dat contract staat dat ze de schoen van hun sponsor dragen, in de kleur die de sponsor voor dat toernooi heeft gekozen. Kiest Nike roze voor het WK, dan lopen alle Nike-spelers in roze. Punt. Er is geen ruimte om liever geel te dragen omdat dat beter bij het eigen tenue past.

Waarom juist roze, of geel, of dat andere felle fluor-groen van eerdere toernooien? Omdat het opvalt op camerabeeld. Een WK wordt in miljoenen huiskamers bekeken, en elke keer dat een speler in beeld komt met die schoen aan, is dat gratis reclame voor het merk. Fel is functioneel: het oog van de kijker wordt er automatisch naartoe getrokken, ook als de bal ergens anders op het veld ligt. Voor de schoenenfabrikant is dat precies de bedoeling.

Wat de kleur niet is, is een boodschap. Geen protest, geen eerbetoon aan wie dan ook, geen verwijzing naar een goed doel of een gebeurtenis. Er zit geen symboliek achter het roze, hoe graag sommige kijkers er ook een verhaal in willen lezen. Het is een marketingbeslissing van een schoenenbedrijf, net zo praktisch als de keuze voor een nieuw shirtmodel of een nieuwe bal.

De uitzondering zit hem in de spelers die niet aan zo'n groot merk vastzitten. Een speler zonder schoensponsor, of met een kleiner merk dat geen eigen toernooi-colorway maakt, hoeft niet mee te doen aan de roze golf. Die loopt gewoon in wat hij normaal draagt, wat meteen verklaart waarom je op hetzelfde veld soms een enkele speler in zwarte of witte schoenen ziet tussen een zee van roze: gewoon een ander contract bij een ander merk.