Waarom hebben voetballers altijd kauwgom?

Vlak voor aftrap staat een middenvelder in de tunnel. Hij klopt zijn scheenbeschermers recht, trekt zijn kousen op en kauwt. Rustig, ritmisch, alsof hij er niet bij nadenkt. Dat is precies het punt.

Kauwgom helpt voetballers om de spanning van een wedstrijd te temperen. Het ritmische kauwen heeft een kalmerend effect op het lichaam — de hartslag daalt iets, de spieren ontspannen een fractie. Voor een speler die tien minuten voor aftrap zijn zenuwen voelt oplopen, is dat geen klein ding.

Daarnaast lost kauwgom een praktisch probleem op. Tijdens intensieve inspanning droogt de mond snel uit. Kauwen stimuleert de speekselproductie, waardoor de keel vochtig blijft zonder dat je elke paar minuten naar een bidon hoeft te grijpen. Op een druk middenveld, waar je niet altijd de ruimte hebt om even te drinken, is dat handig.

Maar voor veel spelers gaat het verder dan fysiologie. Kauwgom is een ritueel. Je doet het voor elke training, voor elke wedstrijd, altijd op hetzelfde moment. Het geeft structuur aan de aanloop en het gevoel dat je klaar bent. Sporters zijn gewoontedieren — een vaste routine, hoe klein ook, geeft houvast als de druk oploopt.

Dat ritueel verklaart ook waarom je kauwgom ziet bij spelers die ogenschijnlijk nergens last van hebben. Het gaat niet altijd om zenuwen of een droge mond. Soms is het gewoon: zo doe ik het, al jaren, en het werkt. De kauwgom is dan minder een hulpmiddel dan een vertrouwd gebaar, zoals een keeper die zijn handschoenen altijd op dezelfde manier aantrekt.

Wat je minder ziet maar wel bestaat: spelers die er juist bewust van afzien. Niet iedereen ervaart het als rustgevend. Voor sommigen is het een afleiding, iets wat ze uit hun concentratie haalt. Of ze vinden het simpelweg onprettig tijdens het sprinten. Kauwgom is geen universele oplossing — het is een persoonlijke keuze die bij de een werkt en bij de ander niet.