Waarom hebben voetballers gaten in hun sokken?

Een speler zit op de bank in de kleedkamer, kort voor de warming-up, met een schaar in zijn hand. Hij knipt een stuk uit zijn teamkous, ter hoogte van de kuit, de enkel of net boven de achillespees. Wat overblijft is een sok met een keurig gat waar een stukje huid doorheen piept, alsof de kous half is opgegeten.

Dat gat is geen ongeluk en zeker geen slijtage. Spelers knippen het er zelf in, om twee redenen die vaak samenvallen. De eerste is puur comfort: een strak zittende kous kan knellen rond de kuit of de achillespees, en een stuk wegknippen verlicht die druk meteen. De tweede reden heeft te maken met de uitrusting daaronder.

Veel spelers dragen tegenwoordig een grip sock onder hun officiële teamkous. Dat is een dunne, kleverige sok die de scheenbeschermer op zijn plek houdt, zodat die niet wegglijdt tijdens een sprint of een duel. Het probleem is dat je dan twee lagen sokken over elkaar krijgt op het voetgedeelte, en dat voelt voor veel spelers gewoon te dik en te bekneld aan in de voetbalschoen. De oplossing is simpel: het voetgedeelte van de gewone teamkous wordt gewoon weggeknipt. De grip sock blijft zitten waar hij moet zitten, de scheenbeschermer blijft op zijn plek, en de voet zelf krijgt weer ruimte om normaal te bewegen in de schoen.

Het resultaat is dat je bij sommige spelers een kous ziet die er half gerafeld uitziet, met een gat dat soms klein is en soms een flink stuk van de kuit vrijlaat. Het is geen voorgeschreven manier van doen en er bestaat geen vaste vorm voor. De ene speler knipt netjes met een schaar voor de wedstrijd, de andere scheurt het met de hand af tussen twee trainingen door. Weer een ander doet het aan één been en laat de andere kous intact, gewoon omdat dat been meer ruimte nodig heeft of omdat de scheenbeschermer daar anders zit.

Het blijft dus een persoonlijke voorkeur, geen officieel onderdeel van de uitrusting. Niemand controleert of een kous heel is, en niemand schrijft voor hoe een speler zijn sokken moet dragen. Het is dezelfde logica als tape om de kous, of een dubbele knoop in de veters: kleine aanpassingen die een speler zelf maakt om zich prettiger te voelen op het veld, zonder dat daar enige regel achter zit.

De uitzondering die weinig mensen kennen, is dat het gat niet altijd om de grip sock draait. Sommige spelers hebben helemaal geen grip sock aan en knippen toch een stuk uit hun kous, puur omdat de stof op die plek schuurt of drukt tijdens negentig minuten sprinten en draaien. Comfort blijkt in de praktijk minstens zo'n grote drijfveer als de laag daaronder, en de twee redenen zijn voor een buitenstaander op het scherm vrijwel niet van elkaar te onderscheiden.