Waarom krijgen voetballers O-benen?

Kijk maar eens goed tijdens de warming-up. Een verdediger staat stil te wachten op de aftrap, benen iets uit elkaar, en je ziet het meteen: zijn knieën raken elkaar niet, ze wijken juist naar buiten. Bij een andere speler zie je het pas als hij sprint, de benen die als een boog om het middenveld heen lijken te draaien. O-benen, en in het profvoetbal zijn ze overal.

De reden zit voor een deel in de jeugd. Wie al vanaf zijn zesde of zevende jaar meerdere keren per week traint, belast zijn benen op een heel specifieke manier: schieten met de wreef, draaien op één standbeen, kort en explosief sprinten. Die belasting valt precies in de periode waarin de beenbotten nog groeien en zich vormen. Herhaal die beweging duizenden keren per seizoen, jaar na jaar, en de botten kunnen zich daarnaar voegen. Zo kan intensieve training tijdens de groei de O-vorm versterken of er zelfs voor zorgen dat hij ontstaat.

Maar dat is niet het hele verhaal. Niet elke speler met O-benen heeft ze gekregen door het voetballen zelf. Aanleg speelt minstens zo'n grote rol. Sommige mensen worden al met een lichte O-stand geboren of hebben het in de familie zitten, los van wat ze sporten. Bij hen is de training eerder een bevestiging van iets dat er al zat dan de oorzaak ervan. Twee spelers met exact dezelfde jeugdopleiding kunnen er dus totaal anders uitkomen: de een met kaarsrechte benen, de ander met een duidelijke boog.

Het belangrijkste om te onthouden: O-benen bij voetballers zijn in de meeste gevallen geen aandoening en geen blessure. Ze doen geen pijn, ze beperken de speler niet en ze hoeven niet behandeld te worden. Het is vooral een uiterlijk kenmerk, iets waar je als kijker meteen op let, maar dat voor de speler zelf geen enkel probleem hoeft te vormen. Sterker nog, sommige coaches en scouts zien de bouw juist als een teken van iemand die al vroeg en veel heeft getraind.

De uitzondering zit in de gevallen waar de O-stand wél klachten geeft, meestal aan de knieën, doordat het gewicht anders over het gewricht verdeeld wordt dan bij rechte benen. Dat is dan geen kwestie van uiterlijk meer, maar een fysiek probleem dat los staat van de gewone, onschuldige O-benen die je bij zoveel voetballers ziet. Het overgrote deel van de gevallen in het voetbal valt niet in die categorie, het blijft gewoon een vorm, geen kwaal.