Waarom verdienen voetballers zoveel geld?

Het geld komt binnen via drie kranen die tegelijk openstaan: tv- en uitzendrechten, sponsordeals en merchandising. Competities en clubs verkopen de uitzendrechten van hun wedstrijden voor bedragen die decennia geleden ondenkbaar waren, en dat geld stroomt grotendeels door naar de salarissen van de spelers die de wedstrijden aantrekkelijk maken om te bekijken. Sponsors betalen om hun naam op een shirt of langs de lijn te krijgen, en merchandising, van shirts tot petjes, levert clubs aanvullende inkomsten op. Al die stromen komen samen in één post op de begroting: personeelskosten.

Daarnaast is er schaarste. Er zijn wereldwijd maar een handvol spelers die op het hoogste niveau een wedstrijd kunnen beslissen, en clubs die willen winnen concurreren met elkaar om diezelfde namen. Zodra twee of drie clubs interesse tonen in dezelfde speler, stijgt de prijs vanzelf, net als bij elk schaars goed. Die concurrentie speelt zich niet alleen af bij salarissen, maar ook op de transfermarkt: transfersommen en lonen jagen elkaar op, want een club die een topspeler wil weghalen bij een concurrent moet zowel de oude club als de speler zelf overtuigen met geld.

Er zit ook een economisch argument achter dat clubs en spelersmakelaars vaak aanhalen: een voetbalcarrière duurt kort en is fysiek zwaar. Waar een kantoorbaan tot je pensioen kan lopen, is een profcarrière na een jaar of vijftien vaak voorbij, soms eerder door blessures. Dat korte tijdsbestek wordt gebruikt om te verklaren waarom de verdiensten in die jaren zo hoog moeten liggen: het moet een heel werkzaam leven compenseren.

Wat lezers vaak niet beseffen, is hoe scheef dit beeld ligt buiten de absolute top. De miljoenensalarissen die in het nieuws komen, gelden voor een kleine groep spelers bij de rijkste clubs in de grootste competities. Een profvoetballer in een lagere divisie of in een minder vermogende competitie verdient een fractie daarvan, soms niet meer dan een modaal inkomen. Ook in het vrouwenvoetbal liggen de salarissen structureel lager, simpelweg omdat de tv-rechten en sponsordeals daar nog niet dezelfde bedragen opleveren. De hoge lonen zijn dus geen kenmerk van het voetbal als geheel, maar van de smalle bovenlaag waar de tv-gelden, sponsors en schaarste aan toptalent samenkomen.