Hoe goed was Marco van Basten écht?

Marco van Basten speelt zijn laatste wedstrijd op 26 mei 1993, in de Europacupfinale in het Olympiastadion in München. Marseille wint met 1-0, Basile Boli maakt het enige doelpunt in de 43e minuut. Van Basten is die dag 28 jaar oud.

Zijn loopbaan begint bij Ajax. Op 3 april 1982 debuteert hij in de Eredivisie tegen NEC, een wedstrijd die Ajax met 5-0 wint. Van Basten scoort meteen: 1 wedstrijd, 1 doelpunt in dat seizoen. Wat volgt is een reeks jaren waarin hij uitgroeit tot doelpuntenmachine. 1982-83: 20 wedstrijden, 9 goals. 1983-84: 26 wedstrijden, 28 goals, meer treffers dan duels. 1984-85: 33 wedstrijden, 22 goals. 1985-86: 26 wedstrijden, 37 goals, opnieuw meer doelpunten dan optredens, goed voor de Europese Golden Boot. 1986-87: 27 wedstrijden, 31 goals. Bij Ajax staat de teller aan het eind op 133 competitiewedstrijden en 128 competitiedoelpunten. In alle competities samen: 174 wedstrijden en 154 goals. Met Ajax wint hij de landstitel in 1981-82, 1982-83 en 1984-85, de KNVB Beker in 1982-83, 1985-86 en 1986-87, en de Europacup II in 1986-87.

In 1987 vertrekt hij naar AC Milan. Het eerste seizoen in Italië is meteen zijn lichtste: 11 competitiewedstrijden, 3 doelpunten in 1987-88. 1988-89 levert 33 wedstrijden en 19 goals op, 1989-90 26 wedstrijden en 19 goals, goed voor de titel van topscorer in de Serie A. In 1990-91 gaat de teller naar 31 wedstrijden en 11 goals, voordat 1991-92 uitpakt als zijn productiefste Italiaanse seizoen qua doelpunten: 31 wedstrijden, 25 treffers, opnieuw capocannoniere. Zijn laatste volledige seizoen, 1992-93, levert 15 wedstrijden en 13 doelpunten op, zijn beste verhouding tussen wedstrijden en goals in Italië en tegelijk zijn kortste seizoen daar. Bij Milan staat de teller op 147 competitiewedstrijden en 90 competitiedoelpunten, en op 205 wedstrijden met 129 goals in alle competities. Met Milan wint hij de Italiaanse titel in de seizoenen 1987-88, 1991-92 en 1992-93, de Europacup I in 1988-89 en 1989-90, en de Supercoppa Italiana in 1988 en 1992.

Opgeteld, alleen de competities: 280 wedstrijden en 218 doelpunten voor Ajax en Milan samen. In alle competities: 379 wedstrijden en 283 goals.

Op 24 mei 1989 speelt Van Basten de Europacupfinale in Camp Nou, Barcelona. Milan wint met 4-0 van Steaua Boekarest. Van Basten scoort twee van de vier treffers, Ruud Gullit de andere twee.

Voor Oranje komt hij tot 58 interlands en 24 doelpunten, tussen 1983 en 1992. Per jaar: 1983 drie wedstrijden en twee goals, 1984 drie wedstrijden zonder goal, 1985 vier wedstrijden en één goal, 1986 vier wedstrijden en twee goals, 1987 vier wedstrijden en één goal, 1988 negen wedstrijden en vijf goals, 1989 vijf wedstrijden en twee goals, 1990 elf wedstrijden en acht goals, zijn zwaarste interlandjaar in beide categorieën, 1991 vijf wedstrijden en twee goals, en 1992, zijn laatste interlandjaar, tien wedstrijden en één doelpunt.

Op het EK van 1988 wordt hij topscorer van het toernooi met vijf doelpunten, waaronder een hattrick tegen Engeland. In de finale tegen de Sovjet-Unie, die Nederland met 2-0 wint, scoort hij met een volley vanuit een scherpe hoek en geeft hij de assist bij het doelpunt van Ruud Gullit.

Individueel wint hij de Ballon d'Or in 1988, 1989 en 1992, drie keer binnen vijf kalenderjaren. In 1992 wordt hij bovendien verkozen tot FIFA World Player of the Year.

Dan komt de blessure. Een terugkerend probleem aan de enkel houdt hem na de finale van 26 mei 1993 uit de wedstrijden. Hij wordt langer dan twee jaar behandeld, zonder resultaat, en speelt geen competitiewedstrijd meer. Op 17 augustus 1995, op zijn dertigste, kondigt hij zijn afscheid van het voetbal aan.

Tussen zijn debuut op 3 april 1982 en die laatste wedstrijd op 26 mei 1993 speelt hij voor twee clubs en geen andere. De cijfers over die periode staan er niet om een oordeel te vellen. Ze staan er om te laten zien wat er was, en hoe kort het was.