ተጫዋች ውሉን ማቋረጥ ይችላልን?

ምናልባት ምስሉ ይህን ይመስላል፦ ተጫዋቹ ወራት ሙሉ ቤንቹ ላይ ተቀምጦ ቆይቷል፣ ወይም ደሞዙ ሳይከፈለው ቀርቷል። ወደ ሥልጠና ሜዳ ሄዶ ሥልጠናውን ሲጨርስ ወደ ቢሮ ይሄዳል — ውሉን ለማቋረጥ ደብዳቤ ይጽፋል። ጥያቄው፦ ይህ ሕጋዊ ነውን?

አዎ ነው — ግን ሁኔታ አለው።

FIFA የተጫዋቾች ሁኔታ እና ዝውውር ደንብ (ጥር 2025 እትም) ቀጥተኛ መልስ ይሰጣል። ደንቡ እንዲህ ይላል፦ "A contract may be terminated by either party without consequences of any kind (either payment of compensation or imposition of sporting sanctions) where there is just cause." ትርጉሙ፦ ትክክለኛ ምክንያት ካለ፣ ተጫዋቹ ውሉን ያለ ካሳ፣ ያለ ቅጣት ማቋረጥ ይችላል። ቁልፉ ቃል "just cause" — ትክክለኛ ምክንያት — ነው።

ትክክለኛ ምክንያት ምን ማለት ነው? ደንቡ ሁለት ግልጽ ምሳሌዎችን ይሰጣል።

የመጀመሪያው ደሞዝ አለመከፈል ነው። ደንቡ እንዲህ ይላል፦ "In the case of a club unlawfully failing to pay a player at least two monthly salaries on their due dates, the player will be deemed to have a just cause to terminate his contract, provided that he has put the debtor club in default in writing and has granted a deadline of at least 15 days for the debtor club to fully comply with its financial obligation(s)." ትርጉሙ፦ ክለቡ ቢያንስ ሁለት ወር ደሞዝ ካልከፈለ፣ ተጫዋቹ በጽሑፍ ያሳውቃል፣ 15 ቀን ጊዜ ይሰጣል፣ ካልተፈታ ውሉን ማቋረጥ ይችላል። ቁጥሩ ትክክለኛ ነው — ሁለት ወር፣ 15 ቀን — ያነሰ አይበቃም።

ሁለተኛው ምክንያት ስፖርታዊ ነው። ደንቡ ይህን ይላል፦ "An established professional who has, in the course of the season, appeared in fewer than ten per cent of the official matches in which his club has been involved may terminate his contract prematurely on the ground of sporting just cause." ትርጉሙ፦ ክለቡ ዘንድሮ 40 ጨዋታ ከተጫወተ፣ ተጫዋቹ ከ4 ጨዋታ ያነሰ ጊዜ ሜዳ ከወጣ፣ ስፖርታዊ ምክንያት አለው። ሆኖም ይህ ካሳ ሙሉ በሙሉ ያስቀርለታል ማለት አይደለም — ደንቡ ካሳ ሊከፈል እንደሚችል ይጠቅሳል።

ትክክለኛ ምክንያት ሳይኖር ውሉን ካቋረጠ ምን ይሆናል? ተጫዋቹ ለክለቡ ካሳ ሊከፍል ይችላል። ደንቡ ይህን ቀጥተኛ ያደርገዋል።

አንድ ተጫዋች ሁልጊዜ ውሉን ማቋረጥ አይችልም። ደንቡ ይህን ይላል፦ "A contract cannot be unilaterally terminated during a competition period." ትርጉሙ፦ ሊጉ ወይም ዋንጫ እየተካሄደ ባለበት ወቅት ተጫዋቹ ብቻውን ወስኖ ውሉን ማቋረጥ አይፈቀድለትም። ጊዜው ይቆጠራል።

በአጠቃላይ ደንቡ ሁለቱን ወገኖች ይጠብቃል — ተጫዋቹንም ክለቡንም። ትክክለኛ ምክንያት ካለ፣ ደንቡ ተጫዋቹን ይደግፋል። ከሌለ ግን ዋጋ አለው።