ተጫዋች ውሉ ሳይጠናቀቅ ጡረታ መውጣት ይችላል?

ተጫዋቹ ለሥልጠና ሜዳ ቀርቦ ቡድኑን ሰብስቦ፣ «ጡረታ እወጣለሁ» ብሎ ያስታወቃል። ክለቡ ደስ ቢለው ወይም ባይለው — ውሉ ገና አልጠናቀቀም። ያ ቅጽበት ነው ጥያቄው የሚጀምረው።

ቀጥተኛ መልሱ ይህ ነው፦ ተጫዋቹ ውሉ ሳይጠናቀቅ ጡረታ ቢወጣ፣ ያ እርምጃ የውል ጥሰት ተደርጎ ይቆጠራል። FIFA ደንቡ ውሉን ማቋረጥ የሚፈቅደው «just cause» (ትክክለኛ ምክንያት) ወይም «sporting just cause» (ስፖርታዊ ትክክለኛ ምክንያት) ሲኖር ብቻ ነው። «ጡረታ ልወጣ ፈለኩ» ብሎ ብቻውን ውሉን ማቋረጥ — ያ ምክንያት አይደለም።

FIFA የተጫዋቾችን ሁኔታና ዝውውር ደንብ (ጥር 2025 እትም) ሁለት ነገሮችን በጥብቅ ይናገራል። አንደኛው፦ ውሉ ሲጠናቀቅ ጡረታ የወጣ ተጫዋች ለ30 ወራት ያህል በመጨረሻ ክለቡ ማህበር ምዝገባ ላይ ይቆያል። ደንቡ ቃል በቃል እንዲህ ይላል፦

«Professionals who end their careers upon expiry of their contracts and amateurs who terminate their activity shall remain registered at the association of their last club for a period of 30 months.» (ትርጉም፦ ውላቸው ሲጠናቀቅ ሙያቸውን የሚያቆሙ ፕሮፌሽናሎች እና ተግባራቸውን የሚያቋርጡ አማተሮች ለ30 ወራት ጊዜ በመጨረሻ ክለባቸው ማህበር ምዝገባ ላይ ይቆያሉ።)

ያ «30 ወራት» የሚለው ቁጥር ትኩረት ይፈልጋል። ተጫዋቹ ጡረታ ወጥቶ ቢቀር እንኳ፣ ለሁለት ዓመት ተኩል ያህል ከስፖርቱ ዓለም ሙሉ በሙሉ አልተለቀቀም — ምዝገባው ይቀጥላል።

ሁለተኛው ደንብ ደግሞ ፕሮፌሽናል ሆኖ ወደ አማተርነት ለመመለስ የሚፈልግ ተጫዋችን ይመለከታል። ደንቡ እንዲህ ይላል፦

«A player registered as a professional may not re-register as an amateur until at least 30 days after his last match as a professional.» (ትርጉም፦ እንደ ፕሮፌሽናል ተጫዋች ሆኖ የተመዘገበ ተጫዋች፣ እንደ ፕሮፌሽናል ባደረገው የመጨረሻ ጨዋታ ከ30 ቀናት በፊት እንደ አማተር ሊመዘገብ አይችልም።)

ይህ ማለት ፕሮፌሽናሉ ጡረታ ወጥቶ ወዲያውኑ አካባቢ ቡድን ተቀላቅሎ ለደስታ ሊጫወት አይችልም — ቢያንስ 30 ቀናት መጠበቅ አለበት።

አሁን ወደ ዋናው ጥያቄ እንመለስ። ተጫዋቹ ውሉ ሳይጠናቀቅ ጡረታ ቢወጣ ምን ይሆናል? ደንቡ ይህን ሁኔታ በቀጥታ አይጠቅስም — ግን ዝምታው ራሱ መልስ ነው። ደንቡ ውሉን ማቋረጥ የሚፈቅደው ሁኔታዎችን ብቻ ይዘረዝራል። ያ ዝርዝር ውስጥ «ጡረታ» የሚባል ነገር የለም። ስለዚህ ያ ውሳኔ ወደ ውል ጥሰት ድንጋጌዎች ይወድቃል — ክለቡ ካሳ ሊጠይቅ ይችላል።

ተጫዋቹ ጡረታ ለመውጣት ትክክለኛ ምክንያት ካለው — ለምሳሌ ክለቡ ደሞዙን ካልከፈለ — ያ «just cause» ሊሆን ይችላል። ግን «ደክሞኛል» ወይም «ሌላ ሥራ ፈለኩ» ብቻ ብሎ ውሉን ማቋረጥ — ያ ደንቡ የሚፈቅደው አይደለም።