ፎቶባሊስት ዜግነት መቀየር ይችላል?

አንድ ወጣት ተጫዋች ለሀገሩ ወጣቶች ቡድን ሲጫወት ይታሰብ። ዓመታት ያልፋሉ። ሌላ ሀገር ዜግነቱ አለው — ምናልባት ከወላጆቹ የወረሰው — እና ያ ሀገር ወደ ሙሉ ብሔራዊ ቡድን ይጠራዋል። ሊሄድ ይችላልን?

አዎ፣ ሊሄድ ይችላል — ነገር ግን አንድ ጊዜ ብቻ፣ እና ሁኔታዎቹ ጥብቅ ናቸው።

FIFA ደንቡን ቃል በቃል ይናገራል። FIFA Statutes (2024 edition) እንዲህ ይላል፦ "A player may, only once, request to change the association for which they are eligible to play to the association of another country of which they hold nationality." (አንድ ተጫዋች፣ አንድ ጊዜ ብቻ፣ ብቁ ለሆነበት ማህበር ፈንታ የሌላ ሀገር ዜግነት ያለው ማህበር እንዲወክለው ጥያቄ ማቅረብ ይችላል።) ቁልፉ ቃል "only once" ነው — አንድ ጊዜ ብቻ። ሁለት ጊዜ አይደለም፣ ሦስት ጊዜ አይደለም።

ነገር ግን ዜግነቱ ብቻ በቂ አይደለም። ተጫዋቹ ለቀድሞ ማህበሩ ሙሉ ዓለም አቀፍ "A" ደረጃ ጨዋታ ከተጫወተ፣ ደጃፉ ይዘጋል። ለወጣቶች ቡድን ወይም ሌሎች ደረጃዎች ብቻ ከተጫወተ ግን ጥያቄ ማቅረብ ይቻላል። ጥያቄውም ቀጥታ አይሄድም — ማህበሩ በኩል ወደ Football Tribunal ይቀርባል።

ሌላ ጥብቅ ደንብ አለ። ተጫዋቹ ወደ አዲሱ ማህበር ከተሸጋገረ በኋላ፣ ቀድሞ ለቀድሞ ማህበሩ ተጫውቶበት በነበረ ውድድር ለአዲሱ ማህበር መጫወት አይፈቀድለትም። FIFA Statutes (2024 edition) ይህን ቀጥታ ይናገራል፦ "A player is not permitted to play for their new association in any competition in which they have already played for their previous association." ይህ ማለት — ለምሳሌ — ለቀድሞ ሀገሩ ዓለም ዋንጫ ማጣሪያ ከተጫወተ፣ ለአዲሱ ሀገር ተመሳሳይ ዓለም ዋንጫ ማጣሪያ መጫወት አይችልም።

አንዳንዴ ሁኔታዎቹ ፈጽሞ ከፍቃዱ ውጭ ይሆናሉ። ተጫዋቹ ዜግነቱን ሳይፈልግ ካጣ — ሀገሩ ሕግ ቀይሮ ወይም ሌላ ምክንያት — ሙሉ ዓለም አቀፍ ደረጃ ቢጫወትም እንኳ ሊቀይር ይችላል። ይህ ልዩ ሁኔታ ነው፣ ደንቡ ለዚህ ቦታ ይሰጣል።

አንዳንዴ ደግሞ ተጫዋቹ ወደ አዲሱ ማህበር ከተሸጋገረ በኋላ ምንም ጨዋታ ሳይጫወት ሊቆይ ይችላል። ለዚህ ሁኔታ ደግሞ ደንቡ ሌላ ቦታ ይሰጣል። FIFA Statutes (2024 edition) እንዲህ ይላል፦ "A player that was: (a) granted a change of association; and (b) was not fielded in a match in any (official or unofficial) competition in any kind of football by the new association, may request a change of association back to their former association provided they continue to hold the nationality of such association." ማለትም — ወደ አዲሱ ሀገር ተሸጋግሮ ምንም ሳይጫወት ከቀረ፣ ወደ ቀድሞ ሀገሩ ሊመለስ ይችላል — ዜግነቱ ካለ።

ደንቡ ትክክለኛ ነው፣ ቀላልም አይደለም። "Only once" የሚለው ሁለት ቃል ብቻ ናቸው — ነገር ግን ብዙ ተጫዋቾች ሕይወት ይወስናሉ።