ኢፋብ ያለው ነገር እና ሚዲያ የዘገበው ነገር — ልዩነቱ ትልቅ ነው

ሐምሌ 11 ቀን 2026 እ.ኤ.አ. ካንሳስ ሲቲ ውስጥ አርጀንቲና እና ስዊዘርላንድ ተጫወቱ። ውጤቱ 1-1 ሆኖ ሳለ፣ ሆዋ ፒኒሮ — የፖርቱጋሉ ዳኛ — ስዊዘርላንዱ ብሬል ኤምቦሎን ከሜዳ አስወጣ። ጨዋታው ከተጠናቀቀ ሁለት ሳምንት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ፣ ሐምሌ 28 ቀን 2026 እ.ኤ.አ.፣ ዓለም አቀፉ የእግር ኳስ ህጎች ቦርድ — ኢፋብ — አንድ ሰርኩላር አወጣ። ዜናው ፈጥኖ ተሰራጨ፦ "ኢፋብ ኤምቦሎ መባረር አልነበረበትም አለ።" ነገር ግን ኢፋብ ያ ብሎ አልነበረም።

በ71ኛው ደቂቃ አርጀንቲናዊው ሊያንድሮ ፓሬዴስ ኤምቦሎን ተፋጠጠ። ኤምቦሎ ወደቀ። ፒኒሮ ፋውሉን ለስዊዘርላንድ ሰጠ፣ ፓሬዴስን ደግሞ ቢጫ ካርድ አሳየ። ከዚያ ቪዲዮ ረዳት ዳኛ ጣልቃ ገባ። ድምዳሜው — ፓሬዴስ ፋውል አልፈጸመም፣ ኤምቦሎ ደግሞ ያለ ንክኪ ወደቀ — የሚል ነበር። ፒኒሮ የፓሬዴስን ቢጫ ካርድ ሰረዘ፣ ኤምቦሎን ደግሞ ለሲሙሌሽን ቢጫ ካርድ አሳየ። ያ ሁለተኛ ቢጫ ካርዱ ነበር — ስለዚህ በ72ኛው ደቂቃ ተባረረ። ስዊዘርላንዳዊ ተጫዋቾችና ሰራተኞች ተቃወሙ።

ኢፋብ ሐምሌ 28 ቀን 2026 እ.ኤ.አ. ባወጣው ሰርኩላር ያለው ይህ ነው፦ ካርድ "ወንጀሉን ለፈጸመው ተጫዋቺ ለመለየት ብቻ ሊፈተሽ ይችላል፤ ወንጀሉ ራሱ ሊፈተሽ ወይም ሊቀየር አይችልም።" ኢፋብ ያለው ሂደቱ ትክክል አልነበረም — ቪዲዮ ረዳት ዳኛ ማን ተቀጣ ብሎ ሳይሆን ምን ወንጀል ተፈጸመ ብሎ ጥያቄ ጠየቀ — ነው። "ስህተተኛ ማንነት" የሚለው ድንጋጌ ዳኛው ትክክለኛ ወንጀሉን ሲፈጽም ስህተተኛ ተጫዋቺ ሲቀጣ ለማረም ነው። ይህ ጉዳይ ግን ያ አልነበረም — ወንጀሉ ራሱ ተቀየረ፣ ከፓሬዴስ ፋውል ወደ ኤምቦሎ ሲሙሌሽን።

ኢፋብ ኤምቦሎ ፋውል ተደርጎበት ነበር አላለም። ውሳኔውን አልሰረዘም፣ ጨዋታውን ሊደገም ይገባ ነበር አላለም። ሰርኩላሩ ሂደቱን ብቻ ነው የዳሰሰው — ቪዲዮ ረዳት ዳኛ ያ ዓይነት ጣልቃ ገብነት ለዚህ ጉዳይ ሕጋዊ አልነበረም ብሏል። ኢኤስፒኤን ደግሞ ተመሳሳዩን ሰርኩላር "ቪዲዮ ረዳት ዳኛ ሂደቱ ስህተት ነበር" ብሎ ፈረጀ — ይህ ደግሞ ሌላ ዓይነት ትርጓሜ ነው።

ፊፋ ደግሞ ሙሉ ለሙሉ ተቃወመ። ፊፋ ቃል አቀባይ በ X ላይ ባወጣ መግለጫ፦ "የፊፋ ትርጓሜ ስህተተኛ ማንነትን በተመለከተ በዓለም ዋንጫ ሁሉ ወጥ ሆኖ ተፈጻሚ ሆኗል" ብሏል። ስለ ውሳኔው ደግሞ፦ "ዳኛው ወይም ቪዲዮ ረዳት ዳኛ ስህተት ሠርቷል ብለን አናምንም፤ ውሳኔው ለፍትህ ማስተካከያ ነበር" ብሏል። ፊፋ ደግሞ ኢፋብ "ይህ ትርጓሜ ትክክል ነው፣ ጥሩ ተቀባይነት አግኝቷል" ብሎ አረጋግጧል ብሏል። ስለዚህ ሁለቱ አካላት — ሕጎቹን የሚያወጣው ኢፋብ እና ጨዋታውን የሚያስተዳድረው ፊፋ — ለሕዝብ የተለያዩ ነገሮችን ተናገሩ።

ያስቸግረው ነጥብ ደግሞ ይህ ነው፦ አልጀዚራ እንደዘገበው፣ አብዛኛዎቹ ተንታኞች ኤምቦሎ ያለ ንክኪ ወደቀ ከሚለው ሜዳ ላይ ከተደረሰው ድምዳሜ ጋር ተስማምተዋል። ሊሆን የሚችለው ትርጓሜ — ዳኞቹ ሕጉ ያልፈቀደው መንገድ ተጠቅመው ሊከራከርለት የሚቻል መልስ ደርሰዋል — ነው። ያ ክፍተቱ ነው። ሂደቱ ጥያቄ ውስጥ ነው፤ ውጤቱ ግን ሌላ ጉዳይ ነው።

ጨዋታው ወደ ተጨማሪ ሰዓት ሄደ። ሁሊያን አልቫሬዝ ከርቀት ሰደደ፣ ላውታሮ ማርቲኔዝ ሦስተኛ ጨመረ። አርጀንቲና ሦስት ለአንድ አሸነፈ — ከተጨማሪ ሰዓት በኋላ — እና ወደ አትላንታ ሴሚፋይናል ተሸጋገረ።