የ23-0 ወሬ፦ ሮናልዲኞ ስለ ልጅነቱ ምን ብሏል?

ወሬው ቀላል ነው፦ ሮናልዲኞ 13 ዓመቱ ሳለ 23-0 ባሸነፈ ጨዋታ ሁሉንም 23 ጎሎች ብቻውን ያስቆጠረ ሲሆን፣ ይህም ለመጀመሪያ ጊዜ ብሔራዊ ሚዲያ ትኩረት እንዲያገኝ አደረገ ይባላል። ነገር ግን ይህ ወሬ ምንጩ ሲፈተሽ ጠንካራ ማስረጃ አይገኝለትም።

በእንግሊዝኛ ዊኪፔዲያ ላይ ይህ ወሬ ተጠቅሷል — ምንጩ ደግሞ FourFourTwo መጽሔት፣ ጸሐፊ አንዲ ሚቴን፣ ጃኑዋሪ 2006 ተብሎ ተሰጥቷል። ሆኖም ያ ሊንክ ሞቷል። Wayback Machine ላይ ያለው ቅጂ የFourFourTwo ቃለ-ምልልስ ማውጫ ገጽ ብቻ ነው — ጽሑፉ ራሱ የለም። ዊኪፔዲያ ራሱ «ቃለ-ምልልሱ አሁን ኦፍላይን ነው» ብሎ ምልክት አድርጓል።

ge.globo.com፣ Lance!፣ Terra፣ Gazeta Esportiva እና Zero Hora — ከእነዚህ ታዋቂ የብራዚል ስፖርት ሚዲያዎች አንዳቸውም ይህን ወሬ አልዘገቡም። የፖርቱጊዝ ዊኪፔዲያ ጨርሶ አይጠቅሰውም። የብራዚሉ Museu do Futebol ሮናልዲኞ ለመጀመሪያ ጊዜ ሚዲያ ትኩረት ያገኘው 1999 ኮፓ አሜሪካ ላይ ነው ይላል። ምንም ዓይነት ቀዳሚ ወይም ዘመናዊ ምንጭ — በማናቸውም ቋንቋ — አልተገኘም። ምንም የቤተሰብ አባል ይህን ወሬ ሲናገር አልተቀዳም። Aos Fatos ወይም Lupa ወይም ሌላ ማናቸውም የብራዚል ፍሬ-ፈታሽ ድርጅት ጉዳዩን ፈጽሞ አልመረመረም — ስለዚህ ወሬው ውሸት ተብሎ አልተረጋገጠም፤ ነገር ግን ያልተረጋገጠ እና ምንጭ-አልባ ነው።

ሮናልዲኞ ራሱ ግን ሁለት ጊዜ ተናግሯል። Superesportes ላይ 14 ዲሴምበር 2013 ቀጥታ ሲጠየቅ፣ ጨዋታው «na época de escola» — የትምህርት ቤት ዘመን — እንደነበር ያረጋግጣል። ምንም ውጤት፣ ምንም ተቀናቃኝ ቡድን፣ ምንም ክለብ፣ ምንም ሚዲያ ትኩረት አይጠቅስም። FourFourTwo ላይ 7 ዲሴምበር 2015 ደግሞ ተቀናቃኞቹ «አስፈሪ ነበሩ» ይላል — በፊዚካል ኤዱኬሽን ክፍል ለደስታ ብቻ የሚጫወቱ ልጆች ነበሩ፤ እሱ ግን ያኔ በወጣቶች ቡድን ውስጥ ነበር — ከዚያ በኋላ ግን ፈጽሞ እንደዚያ ቀላል እንዳልሆነ ይናገራል — እናም ይህ ከፉትሳሉ ቀደም ብሎ፣ «ከዚያ በኋላ ነው ከጠንካራ ተቀናቃኞች ጋር የተጫወትኩት» ሲል ያክላል። ሁለቱም ቃለ-ምልልሶች ጨዋታው የፊዚካል ኤዱኬሽን ክፍል ነበር ይላሉ — የወጣቶች ቡድን ጨዋታ አይደለም።

ሮናልዲኞ ጨዋታው «አምስተኛ ክፍል» ሳለ እንደነበር ይናገራል። ይህ ዕድሜ ወደ 11 ዓመት ገደማ ያሳያል — 13 አይደለም። ይህ ቅራኔ ያልተፈታ ሆኖ ቀርቷል።

ሮናልዲኞ ምን ሠርቷል ብሎ ጠቅሶ ማወቅ ይቻላል? ብዙ። 1997 FIFA U-17 የዓለም ሻምፒዮና በግብጽ — ብራዚል ጋና 2-1 ሽንፈት አደረሰች፣ ሮናልዲኞ ቁጥር 10 ለብሶ ሁለት ጎሎች ያስቆጠረ ሲሆን ሁለቱም ፔናልቲ ነበሩ — አንዱ ኦስትሪያ ላይ 75ኛ ደቂቃ፣ ሌላው ጀርመን ላይ ከፊሉ ፍፃሜ 88ኛ ደቂቃ። ፍፃሜው ላይ ጎል አላስቆጠረም — ነገር ግን FIFA የአሸናፊውን ጎል አሲስት በእሱ ስም መዝግቧል። 20 ጁን 1999 በካምፔዮናቶ ጋውሾ ፍፃሜ፣ ኢንተርናሲዮናልን ሲገጥም፣ ዱንጋን — የ1994 የዓለም ዋንጫ አሸናፊዋ ብራዚል ካፒቴን — በኤላስቲኮ አልፎ ቻፔዩ አሳየው። አስቀድሞ አቅዶት እንደነበር እና በውርርዱ ባርቤኪዩ እንዳሸነፈ ራሱ ተናግሯል። በዚያ ውድድር 15 ጎል በማስቆጠር ኮከብ ግብ አግቢ ነበር። 1999 FIFA Confederations Cup ላይ ወርቃማ ኳስ እና ወርቃማ ጫማ ሁለቱንም ወሰደ — ሳዑዲ አረቢያ ላይ 8-2 ሲሸነፍ ሃትሪክ ያስቆጠረ ሲሆን ዕድሜው 19 ነበር — ሆኖም ብራዚል ፍፃሜ ላይ ሜክሲኮ 4-3 ሸነፋት።

ስለ 23-0 ወሬ ትክክለኛ ፍርዱ ይህ ነው፦ ያልተረጋገጠ፣ ምንጭ-አልባ፣ ፈጽሞ ያልተፈተሸ። ሮናልዲኞ ራሱ ጎሎቹን ያረጋግጣል — ነገር ግን ዝርዝሩን ሁሉ አያረጋግጥም። ወሬው ውሸት ተብሎ አልተረጋገጠም — ነገር ግን እውነት ተብሎ ሊቀርብ አይችልም።