Finale op 10.000 km afstand: River kroont zich in Madrid

Op 9 december 2018 werd de return van de Copa Libertadores-finale gespeeld in het Santiago Bernabéu in Madrid. Niet in Buenos Aires. Niet in Argentinië. In een stadion dat toebehoort aan Real Madrid, in een land waar geen van beide clubs ook maar één competitiewedstrijd speelt.

Dat was het gevolg van twee uitgestelde wedstrijden en een beslissing van CONMEBOL-president Alejandro Domínguez die de finale volledig uit Argentinië haalde. De verplaatsing werd mede omschreven als een manier om supporters van beide clubs aanwezig te laten zijn. Beide clubs maakten bezwaar. Hun supporters ook. Prominente figuren in het Argentijnse voetbal eveneens.

De aanleiding was wat er op 24 november 2018 gebeurde voor de geplande return in River Plates Estadio Monumental. Sommige supporters van River Plate vielen de spelersbus van Boca Juniors aan onderweg naar het stadion. Ramen werden ingeslagen. De politie gebruikte pepperspray. Meerdere Boca-spelers werden naar het ziekenhuis gebracht. De wedstrijd werd twee keer uitgesteld en vertrok daarna van het continent.

De heenwedstrijd, gespeeld op Boca's eigen grond, was op 2-2 geëindigd. De finale stond dus volledig open toen beide ploegen op 9 december in Madrid aantrad.

River won de return met 3-1 na verlenging en pakte de titel met 5-3 over twee wedstrijden. Het was hun vierde Copa Libertadores.

Rond 25.000 supporters van elke club werden verwacht in het Bernabéu. Van de 10.000 tickets die waren gereserveerd voor supporters die vanuit Argentinië zouden reizen — 5.000 per club — verkocht geen van beide clubs het volledige contingent. De niet-verkochte kaarten gingen terug naar CONMEBOL. Een reis van meer dan 10.000 kilometer, met enkele dagen aankondiging, in december: voor het overgrote deel van beide aanhangen was dat financieel onhaalbaar.

De supporters die wél kwamen, zaten naast elkaar op de lange zijden van het stadion. Het bleef rustig. In Buenos Aires is dat al jaren onmogelijk: uitfans zijn al geruime tijd geweerd uit Argentijnse competitiewedstrijden.

Ongeveer 4.000 agenten stonden op de been rond het stadion.

Marcelo Gallardo, de coach van River — de winnaar — liet zich na afloop niet onbetuigd: «Vamos a jugar la Copa Libertadores a 10.000 kilómetros» («We gaan de Copa Libertadores spelen op 10.000 kilometer afstand»), zei hij. En: «Algún día vamos a repensar lo que pasó y lo vamos a recordar como una vergüenza total» («Ooit gaan we nadenken over wat er is gebeurd, en we zullen het herinneren als een totale schande»).

Dat zei de man die de beker omhooghield. Argentijns president Mauricio Macri noemde de aanval op de bus «een harde klap» die «ons allemaal tot reflectie moet aanzetten».

De finale was verplaatst zodat beide aanhangen erbij konden zijn. Duizenden van de voor hen gereserveerde stoelen werden teruggestuurd.