Had Guardiola ooit voor City getekend zonder het geld?

Een project dat niet kon bestaan zonder de rest

Guardiola's reputatie is gebouwd op drie clubs: Barcelona, Bayern München en Manchester City. Bij de eerste twee stapte hij in bij een machine die al stond. Bij City stapte hij in 2016 in bij een club die, op het veld en daarbuiten, al jaren werd opgebouwd met geld waarvan de Premier League in 115 aanklachten stelt dat het niet zomaar clubgeld was, maar verkapte kapitaalinjecties van de eigenaren, verpakt als sponsordeals. Die zaak loopt nog altijd en is niet afgerond: het gaat om beschuldigingen, geen vaststaand oordeel.

Dat onderscheid is niet een detail. Het bepaalt of City ooit het soort club werd waar een trainer als Guardiola voor kiest. Haal je die betwiste financiering weg en corrigeer je de boeken voor het seizoen waarin Guardiola aantrad, dan zou de omzet van City niet bij de absolute top van de Premier League hebben gehoord, maar ergens rond de zesde plaats in de inkomstenranglijst van de competitie.

Vergelijk het met Pochettino's Tottenham

Die zesde plek is geen dramatische val, maar het is ook niet de status van superclub. Het betekent dat City, zonder de omstreden geldstroom, qua budget dichter bij het Tottenham van Mauricio Pochettino had gestaan dan bij het Real Madrid of Bayern München waar Guardiola eerder werkte. Pochettino bouwde in die jaren een competitief Spurs-elftal op met beperkte transferbudgetten en zonder de luxe om elk seizoen een nieuwe sterspeler te kopen.

De vraag die daaruit volgt is ongemakkelijk: zou Guardiola, de trainer die bekendstaat om zijn eisen aan spelersmateriaal en infrastructuur, ooit hebben getekend bij een club die qua middelen op Tottenham-niveau opereerde? Zijn trackrecord suggereert van niet. Guardiola koos tot dusver steeds voor clubs waar de fundamenten al stonden of snel gelegd konden worden.

De fundamenten zelf liggen onder vuur

Het venijn zit niet alleen in de titels die Guardiola bij City won, maar in de vraag of de club er op het moment van zijn komst überhaupt klaar voor was. Het trainingscomplex, de scoutingstructuur, de eerste grote aankopen die de basis legden voor zijn elftal: dat alles werd gefinancierd in een periode waarover de Premier League City nu, via 115 aanklachten, beschuldigt van een boekhouding die niet zou stroken met de werkelijke eigendomsstructuur. Die zaak is nog niet beslecht. Mocht de beschuldiging standhouden, dan is het onwaarschijnlijk dat City tegen 2016 het soort club was geworden dat een trainer van Guardiola's kaliber durfde binnen te halen, laat staan een elftal kon aanbieden dat zijn filosofie meteen kon uitvoeren.

Dat betekent niet dat Guardiola zelf vals speelde. Niemand beschuldigt hem van het opzetten van de constructies. Maar het plaatst een vraagteken bij wat er precies wordt gevierd wanneer de titels van de Abu Dhabi-periode worden opgesomd: de tactische meesterschap van een trainer, of de effectiviteit van een financieel systeem waarvan de rechtmatigheid nog altijd ter discussie staat.

De vraag die nooit beantwoord werd

Het echt interessante gemis is niet wat Guardiola bij City won, maar wat we nooit te zien kregen: hoe hij zou presteren bij een club buiten de gevestigde elite en het nieuwe geld. Bij Barcelona erfde hij een generatie uit de eigen jeugdopleiding. Bij Bayern stapte hij in bij een Duitse kampioen. Bij City kreeg hij, dankzij geld waarvan de herkomst nu onderwerp is van een slepende tuchtzaak, de kortste weg naar dezelfde status.

Die vraag, hoe Guardiola zou standhouden onder de budgettaire realiteit van een Tottenham, een Villa of een Newcastle vóór het Saudi-geld, blijft onbeantwoord. En zolang hij die proef nooit heeft afgelegd, blijft het oneerlijk om zijn City-titels op dezelfde schaal te wegen als wat Pochettino, Wenger of zelfs vroege Klopp-elftallen bereikten met een fractie van de middelen.

Guardiola's tactische genie staat buiten kijf. Maar de titels zelf zijn onlosmakelijk verbonden met een financieringsmodel waarover de Premier League nog altijd een oordeel moet vellen. Dat maakt het verschil tussen een trainer die een systeem perfectioneerde, en een trainer die bewees dat hij ook zonder dat systeem aan de top kon komen.