Gary Neville, Jamie Carragher và câu hỏi về sự trung lập

Vấn đề không phải là Gary Neville

Cứ mỗi lần United thua, mạng xã hội lại đầy lời than về việc Gary Neville quá khắc nghiệt với đội bóng cũ của mình. Nhưng đúng cái cảm giác đó cũng xuất hiện ở fan Liverpool khi Jamie Carragher lên tiếng, và ở fan Arsenal khi Martin Keown mở miệng. Đây là cách bộ não của người hâm mộ hoạt động: bất kỳ lời phê bình nào nhắm vào đội mình yêu đều nghe to hơn, gắt hơn, bất công hơn so với thực tế. Nếu một BLV hoàn toàn xa lạ với cả hai CLB nói đúng những câu tương tự, phản ứng vẫn sẽ tương tự, chỉ là người hâm mộ không có cái tên cụ thể để đổ lỗi.

Vì sao đài truyền hình chọn cựu cầu thủ

Sky Sports, và các đài khác trên khắp châu Âu, không thuê Neville, Carragher hay Keown vì họ trung lập. Họ thuê vì những người này từng chơi ở đỉnh cao, hiểu chiến thuật từ trong ra ngoài, và biết chính xác áp lực của một cầu thủ đứng giữa sân trong phút 89. Một BLV chưa từng khoác áo đấu chuyên nghiệp có thể mô tả trận đấu, nhưng hiếm khi giải thích được vì sao một hậu vệ chọn đứng lệch sang trái nửa mét, hoặc vì sao một pha xử lý bóng chậm nửa giây lại quyết định cả trận. Cái giá trị đó đến từ chính sự gắn bó với bóng đá cấp cao, thứ luôn kéo theo một CLB cụ thể trong quá khứ.

Trung lập tuyệt đối là một ảo tưởng đắt giá

Giả sử Sky Sports thật sự chỉ dùng BLV chưa từng chơi hoặc làm việc cho bất kỳ CLB nào trong trận. Vấn đề đầu tiên: gần như không tồn tại chuyên gia bóng đá đỉnh cao nào không gắn với một CLB nào cả trong sự nghiệp huấn luyện hoặc cầu thủ. Vấn đề thứ hai, và quan trọng hơn: một BLV không gắn bó với CLB nào cũng không gắn bó với bóng đá ở mức đủ sâu để phân tích nó hay. Cái đài truyền hình đánh đổi để có sự trung lập tuyệt đối chính là chất lượng phân tích, thứ khán giả trả tiền để xem.

Cái mà fan thực ra đang phàn nàn

Khi soi kỹ, lời phàn nàn không phải "Neville từng đá cho United nên không nên bình luận trận của United". Lời phàn nàn thực ra là "tôi không thích những gì anh ta nói về đội tôi". Một BLV cựu cầu thủ khắc nghiệt với CLB cũ của mình, như Neville thường làm, chính là dấu hiệu của sự trung thực nghề nghiệp. Nếu Neville chỉ khen United, đó mới là vấn đề thật, vì lúc ấy khán giả không còn nhận được phân tích, họ nhận được cổ động viên cầm micro.

Giải pháp thực tế hơn

Thay vì loại bỏ hết kết nối CLB, thứ các đài đang làm, và nên làm nhiều hơn, là ghép cặp: đặt một cựu cầu thủ của CLB A cạnh một cựu cầu thủ của CLB B, hoặc cạnh một BLV trung lập hoàn toàn. Cách này giữ được chiều sâu chuyên môn mà chỉ người từng chơi ở cấp độ đó mới có, đồng thời giảm cảm giác một chiều. Sky Sports vốn đã làm điều này ở nhiều trận lớn. Vấn đề chỉ nổi lên khi lịch phát sóng dồn quá nhiều trận của một CLB cho đúng một cựu cầu thủ của CLB đối thủ truyền kiếp, khiến cảm giác thiên vị tích tụ theo thời gian.

Câu trả lời cuối cùng: cấm hoàn toàn kết nối CLB sẽ làm bóng đá trên sóng truyền hình nhạt hơn mà chưa chắc công bằng hơn. Cái đáng sửa là cách phân bổ lịch bình luận, không phải là xóa sạch lý lịch cầu thủ của người cầm micro.