Cầu thủ có được hút thuốc không?

Hình ảnh quen thuộc là vậy: một cầu thủ đứng riêng ở góc hành lang, tay cầm điếu thuốc, có khi là sau trận đấu căng thẳng, có khi chỉ là lúc rảnh rỗi giữa các buổi tập. Không có máy quay nào chĩa vào để bắt lỗi, vì đơn giản đây không phải chuyện xảy ra trên sân.

Câu trả lời ngắn gọn là: không có quy định luật thi đấu bóng đá nào cấm cầu thủ hút thuốc. Việc hút thuốc không phải hành vi phạm luật trên sân, giống như việc một cầu thủ ăn gì, ngủ mấy tiếng hay đi đâu vào ngày nghỉ. Đây thuộc về đời tư của họ, không nằm trong phạm vi mà trọng tài hay ban tổ chức trận đấu can thiệp.

Nhưng "không bị luật cấm" không có nghĩa là muốn hút lúc nào cũng được. Nhiều câu lạc bộ, kể cả ở Việt Nam, và nhiều đội tuyển quốc gia đặt ra nội quy riêng cấm hoặc hạn chế cầu thủ hút thuốc. Đây là quy định nội bộ do ban huấn luyện hoặc ban lãnh đạo đội đặt ra, áp dụng cho cầu thủ của mình, chứ không phải điều luật chung của môn bóng đá. Một cầu thủ vi phạm nội quy này có thể bị nhắc nhở, bị phạt tiền, hoặc bị kỷ luật ở mức nặng hơn tùy vào đội bóng.

Lý do các đội đặt ra quy định như vậy khá dễ hiểu nếu nhìn vào công việc của một cầu thủ. Hút thuốc ảnh hưởng xấu đến thể lực, sức bền và hô hấp, ba thứ mà một cầu thủ chuyên nghiệp cần duy trì ở mức cao nhất để chạy suốt chín mươi phút, tăng tốc, bứt phá, rồi lặp lại điều đó vài ngày sau ở trận tiếp theo. Huấn luyện viên và đội ngũ y tế vì vậy thường khuyên, hoặc trực tiếp yêu cầu, cầu thủ tránh hút thuốc để giữ phong độ thi đấu ổn định trong suốt mùa giải.

Điều mà nhiều người không hỏi tới là mức độ nghiêm khắc của quy định này khác nhau rất nhiều giữa các đội. Có câu lạc bộ cấm tuyệt đối, đưa vào hợp đồng hoặc nội quy sinh hoạt, phạt nặng nếu bị phát hiện. Có đội chỉ khuyến cáo, coi đó là lựa chọn cá nhân của cầu thủ miễn không ảnh hưởng đến tập luyện và thi đấu. Sự khác biệt này phụ thuộc vào văn hóa quản lý của từng đội, mỗi nơi tự đặt ra mức độ nghiêm khắc riêng theo cách của mình.

Vì thế khi thấy một cầu thủ hút thuốc ngoài đời, đừng vội nghĩ họ đang phạm luật gì đó của bóng đá. Họ chỉ đang làm một việc hoàn toàn hợp pháp về mặt luật thi đấu, nhưng có thể đang đi ngược lại nội quy riêng của đội mình, hoặc đơn giản là đi ngược lại lời khuyên của bác sĩ đội bóng về chuyện giữ phổi khỏe để chạy được lâu hơn trên sân.