Cầu thủ có được hút thuốc không?

Không có điều khoản nào trong luật thi đấu nói cầu thủ không được hút thuốc. Đó là chuyện đời sống cá nhân, diễn ra ngoài sân cỏ, và không nằm trong phạm vi mà luật bóng đá điều chỉnh. Một cầu thủ hút một điếu thuốc sau bữa tối không vi phạm bất kỳ điều luật nào, cũng không bị trọng tài hay ban tổ chức giải xử lý.

Nhưng điều đó không có nghĩa là cầu thủ muốn hút thuốc thoải mái. Nhiều câu lạc bộ và đội tuyển đưa việc này vào hợp đồng hoặc quy định nội bộ, cấm hoặc hạn chế cầu thủ hút thuốc. Vi phạm những quy định này bị xử lý theo cách nội bộ, phạt tiền, nhắc nhở, hoặc ảnh hưởng đến đánh giá chuyên môn, chứ không phải theo luật bóng đá. Nói cách khác, hai cầu thủ ở hai đội khác nhau có thể đứng trước hai mức độ tự do hoàn toàn khác nhau, chỉ vì bản hợp đồng họ ký.

Lý do các câu lạc bộ làm vậy khá dễ hiểu. Thuốc lá ảnh hưởng đến hô hấp, sức bền và tốc độ hồi phục sau chấn thương hay sau trận đấu dày đặc, những thứ mà một cầu thủ chuyên nghiệp cần tối đa. Bên cạnh yếu tố thể lực còn là hình ảnh: một cầu thủ hút thuốc trước ống kính không phải là thứ mà bộ phận truyền thông của câu lạc bộ muốn xuất hiện trên mặt báo. Vì vậy phần lớn quy định cấm hút thuốc đến từ chính đội bóng chứ không phải từ cơ quan quản lý bóng đá nào.

Bóng đá từng không khắt khe như bây giờ. Có thời kỳ hút thuốc gần như là chuyện bình thường trong giới cầu thủ, và không ít gương mặt nổi tiếng từng bị ống kính ghi lại đang hút thuốc mà không hề bị treo giò hay phạt thi đấu. Chuẩn mực xã hội về sức khỏe khi đó khác hẳn hiện tại, và bóng đá cũng phản chiếu điều đó chứ không đi trước.

Điều bất ngờ với nhiều người là: ngay cả bây giờ, phần lớn cầu thủ tự tránh hút thuốc không phải vì sợ bị phạt, mà vì họ hiểu rõ ảnh hưởng của nó lên hiệu suất thi đấu. Áp lực đến từ chính yêu cầu chuyên môn của nghề, nhiều hơn là từ bất kỳ văn bản cấm đoán nào. Nói cách khác, ranh giới ở đây không phải là luật lệ, mà là sự đánh đổi mà mỗi cầu thủ tự cân nhắc giữa thói quen cá nhân và khả năng giữ phong độ trên sân.