Cầu thủ nhập tịch có được đá World Cup không?

Hình dung cảnh này: sân vận động đầy khán giả, mười một cầu thủ đứng thành hàng, và một trong số họ là người mới nhận quốc tịch vài tháng trước, tay đặt lên ngực hát quốc ca của đất nước không phải nơi anh sinh ra. Trọng tài thổi còi khai cuộc. Người xem lập tức đặt câu hỏi: anh này đá được không, và FIFA có cấm gì không?

Câu trả lời là được. Cầu thủ nhập tịch hoàn toàn có quyền đá World Cup, miễn là đáp ứng đúng điều kiện về quốc tịch và lịch sử thi đấu quốc tế mà FIFA đặt ra. Không có chuyện cầu thủ nhập tịch bị phân biệt so với cầu thủ gốc, luật áp dụng như nhau cho tất cả.

Điều kiện quan trọng nhất nằm ở lịch sử thi đấu trước đó. Điều lệ FIFA 2024 ghi rõ cầu thủ chỉ được chuyển sang đá cho một liên đoàn khác nếu người đó "has never participated in any kind of football at 'A' international level in the final tournament of the FIFA World Cup or a final tournament of a confederation competition" (chưa từng thi đấu ở cấp độ đội tuyển quốc gia 'A' tại vòng chung kết FIFA World Cup hoặc vòng chung kết một giải đấu cấp châu lục). Nói cách khác, nếu anh ta đã từng ra sân ở một kỳ World Cup hay một giải châu lục cho đội tuyển cũ, cánh cửa sang đội tuyển mới coi như đóng vĩnh viễn, dù có nhập tịch bao nhiêu nước đi nữa.

Về phần quốc tịch, FIFA cũng đặt ra hai con đường rõ ràng. Theo đúng văn bản, cầu thủ muốn đại diện cho một liên đoàn phải, tại thời điểm trận đấu chính thức đầu tiên, "a. held the nationality of the association which they wish to represent; or b. obtained the nationality of the association which they wish to represent as soon as reasonably practicable after the country was recognised by the majority of members of the United Nations" (a. đã mang quốc tịch của liên đoàn muốn đại diện; hoặc b. có được quốc tịch đó càng sớm càng tốt một cách hợp lý sau khi quốc gia đó được đa số thành viên Liên Hợp Quốc công nhận). Phần (b) là điều khoản hiếm khi được chú ý, dành riêng cho các quốc gia mới hình thành hoặc mới tách ra, một tình huống đặc thù chứ không áp dụng cho việc nhập tịch thông thường.

Điểm đáng chú ý là chữ "A" international level trong câu luật đầu tiên. Luật chỉ rõ cấp độ đội tuyển quốc gia chính thức, và chỉ tính các trận ở vòng chung kết World Cup hoặc giải châu lục, không phải mọi trận giao hữu hay vòng loại. Nghĩa là một cầu thủ từng đá vòng loại World Cup, hoặc đá giao hữu cho đội tuyển cũ nhưng chưa từng ra sân ở vòng chung kết thực sự, về lý tưởng vẫn còn cửa để chuyển liên đoàn và sau đó đá World Cup cho màu áo mới, miễn thỏa các điều kiện quốc tịch khác.

Trường hợp hay bị bỏ sót nhất là khi một cầu thủ chưa từng thi đấu quốc tế cho ai cả. Lúc đó không có chuyện "chuyển" liên đoàn, vì chưa từng thuộc về liên đoàn nào để mà rời đi, anh ta chỉ cần đáp ứng điều kiện quốc tịch ở trên là đủ điều kiện ra sân cho đội tuyển mới ngay từ trận đầu tiên, kể cả ở World Cup. Đây chính là lý do nhiều đội tuyển tích cực tìm kiếm và nhập tịch cầu thủ còn trẻ, chưa từng ra sân ở cấp đội tuyển quốc gia nào, con đường pháp lý với nhóm này đơn giản hơn hẳn so với cầu thủ đã có "vết" thi đấu quốc tế từ trước.