Cầu thủ nhập tịch có được đá World Cup không?

Hình dung thế này: một cầu thủ sinh ra ở một quốc gia, từng đá giao hữu hoặc vòng loại cho đội tuyển nơi mình sinh ra, nhưng chưa bao giờ được đăng ký thi đấu ở vòng chung kết World Cup hay vòng chung kết một giải châu lục. Vài năm sau, anh ta nhập tịch một quốc gia khác, đứng trong hàng cầu thủ hát quốc ca mới, rồi ra sân ở World Cup dưới màu áo đó. Không có gì bất thường trong cảnh này cả, đó chính là cách luật vận hành.

Câu trả lời trực tiếp: có, cầu thủ nhập tịch được đá World Cup, miễn là người đó có quốc tịch của liên đoàn muốn đại diện và chưa từng thi đấu ở cấp độ 'A' tại vòng chung kết World Cup hoặc vòng chung kết một giải châu lục cho đội tuyển cũ.

Quy định này nằm trong FIFA Statutes (ấn bản 2024), phần nói về chuyển đổi liên đoàn quốc gia. Nguyên văn ghi rằng một cầu thủ có thể chuyển sang đại diện cho liên đoàn khác nếu người đó "has never participated in any kind of football at \"A\" international level in the final tournament of the FIFA World Cup or a final tournament of a confederation competition", tức chưa từng ra sân ở cấp độ đội tuyển 'A' tại vòng chung kết World Cup hoặc vòng chung kết một giải đấu cấp châu lục. Chữ "final tournament" ở đây là điểm mấu chốt: luật không cấm cầu thủ từng đá vòng loại, chỉ cấm nếu đã thi đấu ở chính vòng chung kết.

Song song với điều kiện chưa từng đá vòng chung kết, cầu thủ còn phải thỏa mãn điều kiện về quốc tịch. FIFA Statutes viết rõ, với người "wishes to represent an association that was admitted to FIFA membership after being fielded in their first match in an official competition (at any level) in any kind of football for their current association", người đó phải "a. held the nationality of the association which they wish to represent; or b. obtained the nationality of the association which they wish to represent as soon as reasonably practicable after the country was recognised by the majority of members of the United Nations". Nói cách khác, quốc tịch phải có sẵn từ trận đấu chính thức đầu tiên cho liên đoàn mới, hoặc được cấp ngay khi có thể sau khi quốc gia đó được phần lớn thành viên Liên Hợp Quốc công nhận.

Điều mà nhiều người không để ý là cánh cửa này chỉ mở một lần và đóng vĩnh viễn ngay khi cầu thủ ra sân ở đúng cấp độ mà luật nhắm tới. Một cầu thủ từng đá một trận duy nhất ở vòng chung kết World Cup cho đội tuyển A, dù chỉ vài phút, sẽ không thể sau đó nhập tịch và khoác áo đội tuyển khác tại kỳ World Cup tiếp theo. Ngược lại, một người mới chỉ đá giao hữu, vòng loại, hoặc thi đấu ở các cấp độ trẻ, vẫn còn nguyên quyền lựa chọn. Đây chính là lý do vì sao có những cầu thủ nhập tịch xuất hiện ở World Cup dưới màu áo mới mà không hề vi phạm bất kỳ quy định nào, luật chỉ khóa lại con đường cũ khi con đường đó đã thực sự được đi tới đích, tức vòng chung kết.