Mchezaji anaweza kucheza kwa klabu mbili kwa wakati mmoja?

Fikiria mchezo wa ligi ya kawaida. Mchezaji anatoka uwanjani, anaenda chumba cha kubadiliana nguo, na jina lake linaonekana kwenye karatasi ya usajili ya klabu moja tu, si mbili, si tatu. Hiyo ndiyo hali halisi kwa kila mchezaji duniani anayecheza katika mashindano rasmi.

Mchezaji hawezi kucheza kwa klabu mbili kwa wakati mmoja. Sheria ya FIFA inafanya hilo wazi kabisa: usajili wa mchezaji unakuwa wa klabu moja tu, iwe ni klabu ya nchi yake au ya nchi nyingine.

FIFA Regulations on the Status and Transfer of Players, toleo la Januari 2025, inafafanua uhamisho wa kimataifa kama hivi: "International transfer: the movement of the registration of a player from one association to another association", yaani, usajili unahamia, hauongezeki. Mchezaji haachi usajili wake wa zamani huku akipata mpya. Unaondoka kabisa, unakwenda mahali pengine.

Vivyo hivyo kwa uhamisho wa ndani ya nchi moja. Kanuni hiyo hiyo inasema: "National transfer: the movement of the registration of a player at an association from one club to another within the same association." Neno "movement", harakati, ndiyo ufunguo. Usajili unasogea, hauzidishwi.

Lakini vipi kuhusu mikopo? Hapa watu wengi wanakosea. Mchezaji anayekopwa anaondoka kwa muda kwenye klabu yake ya asili na kusajiliwa rasmi na klabu inayomkopa. Wakati wa mkopo huo, klabu yake ya asili haiwezi kumtumia katika mashindano rasmi. Bado ana mkataba na klabu ya asili, ndiyo, lakini usajili wake wa kucheza uko kwa klabu inayomkopa. Ni tofauti muhimu: mkataba na usajili si kitu kimoja.

Kanuni pia inagusa uhamisho kati ya klabu za chama kimoja: "The transfer of players between clubs belonging to the same association is governed by specific regulations issued by the association concerned in accordance with article 1 paragraph 3 below, which must be approved by FIFA." Hata ndani ya nchi moja, FIFA lazima ipitishe kanuni hizo, ikionyesha kwamba mfumo mzima wa usajili uko chini ya usimamizi wa shirika moja.

Kitu kimoja cha kuzingatia: makala hii inashughulikia RSTP, kanuni ya usajili wa klabu. Swali tofauti ni la ustahiki wa timu ya taifa, ambalo linasimamiwa na kanuni nyingine kabisa ya FIFA. Mifumo hii miwili inafanya kazi tofauti: RSTP inasimamia usajili wa klabu; ustahiki wa taifa una masharti yake maalum, ikiwa ni pamoja na uwezekano wa kubadilisha taifa chini ya hali fulani. Kufunga mifumo hii miwili pamoja kunaweza kupotosha, ni vizuri kujua kwamba ni nyanja tofauti.