Savinho kutoka £30m hadi £75m: Soko la Soka Linafanya Kazi Vipi?

Kwa Nini Bei Ilipanda Hivyo?

Swali la kwanza ni rahisi: je, City walinunua Savinho kwa bei ya chini sana, au Spurs wanalipa zaidi ya thamani yake?

Jibu ni vyote viwili, kwa kiasi fulani. City walimchukua Savinho wakiwa na umri mdogo, kutoka klabu ndogo kibiashara, na kwa wakati ambapo alikuwa bado hajithibitishia katika ligi ya juu ya Ulaya. Hiyo ndiyo maana ya manunuzi ya mapema, unalipa bei ya hatari, na ukifanikiwa, thamani inakua haraka sana.

Lakini kuna jambo lingine muhimu zaidi: soko la soka la Ulaya limepanda kwa kasi ya ajabu katika miaka ya hivi karibuni. Bei zinazoonekana kuwa za kawaida leo zilikuwa za kifahari miaka mitano iliyopita. Hii si hisia tu, ni ukweli unaoonekana katika kila msimu wa masoko.

Kucheza Kidogo Hakumaanisha Kupoteza Thamani

Makosa ya kawaida ni kudhani kwamba mchezaji anayekaa benchi anapoteza thamani. Lakini kwa wachezaji wadogo wenye uwezo, kinyume chake ndicho kinachotokea mara nyingi.

City wana kina cha timu ambacho hakimpi kila mchezaji nafasi ya kucheza mara kwa mara, hata wale wenye uwezo wa kweli. Kucheza kando ya Kevin De Bruyne, Bernardo Silva, na Phil Foden si aibu. Ni elimu. Na mashabiki wa soka wanaojua wanajua tofauti kati ya mchezaji asiye na uwezo na mchezaji ambaye hajapata nafasi.

Kwa Spurs, Savinho anaonekana kama jibu sahihi: mchezaji mwenye kasi, mbunifu, na umri mzuri, ambaye anaweza kustawi katika mfumo unaompa uhuru zaidi kuliko alivyopata Etihad.

Spurs Wanajua Wanachofanya Kibiashara

Kuna tabia ya kuwaona Tottenham kama klabu inayotumia pesa bila akili, hasa kwa sababu hawajashinda chochote kwa muda mrefu. Lakini ukweli ni tofauti. Spurs wamekuwa wakijengea msingi wa kifedha imara kwa miaka mingi. Wana uwanja wa kisasa, mapato ya juu, na mfumo wa biashara unaofanya kazi.

Hiyo haimaanishi kila ununuzi wao ni mzuri. Lakini kuwaita wapumbavu kwa sababu ya bei ya Savinho ni kukimbia haraka sana. Wanajua kwamba kwa mchezaji wa umri huu, wenye uwezo huu, katika soko hili, £75m si bei ya ajabu tena.

Tatizo si Spurs, Ni Soko Lenyewe

Swali zuri zaidi si kwa nini Spurs wanalipa £75m, bali kwa nini soko linafika mahali ambapo £75m ni bei ya kawaida kwa mchezaji ambaye bado hajakuwa mchezaji mkuu wa klabu yake.

Sababu kuu ni pesa za runinga na mapato ya Champions League. Klabu za Premier League hasa zinapata pesa nyingi sana, na zinahitaji kutumia pesa hizo, sheria za UEFA na Premier League zinahitaji usawa wa kifedha, lakini pia kuna shinikizo la kuwa na timu ya ushindani. Matokeo yake ni kwamba bei zinapanda kwa sababu pesa zipo, si kwa sababu wachezaji wamekuwa bora zaidi.

Hii inaunda hali ya ajabu: klabu zinajua wanalipa zaidi, lakini hazina chaguo lingine kama zinataka kushindana.

Na Marmoush?

Kuna hoja kwamba ununuzi wa Savinho unahusiana na Marmoush, kwamba City walipata Marmoush kwa bei nzuri, na sasa wanafidia kwa kuuza Savinho kwa bei ya juu. Ukikubali hoja hiyo, £60m kwa mchezaji mwenye umri wa miaka 27 ambaye amepiga magoli kwa msimu na nusu bado si bei ya chini wazi. Soko limefika mahali ambapo hata manunuzi ya "bei nzuri" yanasimama kwenye nambari ambazo zilikuwa za rekodi miaka kumi iliyopita.

Hii ndiyo hali ya soka la kisasa. Si upuuzi wa Spurs peke yao. Ni mfumo mzima.