Sheria ya 'Vinicius': ukweli dhidi ya hadithi inayoenea

IFAB iliidhinisha kanuni hii tarehe 28 Aprili 2026 katika mkutano uliofanyika Vancouver, Canada. Uamuzi ulikuwa wa pamoja, baada ya ombi kutoka FIFA. Maneno halisi ya kanuni ni haya: 'Kwa hiari ya mwandaaji wa mashindano, mchezaji yeyote anayefunika mdomo wake katika hali ya ugomvi na mpinzani anaweza kuadhibiwa kwa kadi nyekundu.'

Neno tatu katika sentensi hiyo hubadilishwa au kudondoshwa mara nyingi — na kila moja ina uzito wake.

Kwanza: 'kwa hiari ya mwandaaji wa mashindano.' Hii si sheria ya ulimwengu wote inayotumika kila mahali kiotomatiki. Mashindano yanayotaka kuitumia lazima yaiamrishe wenyewe.

Pili: 'katika hali ya ugomvi na mpinzani.' Kufunika mdomo peke yake si kosa. Muktadha ndio unaofanya kitendo hicho kuwa kosa.

Tatu: mchezaji 'anaweza' kuadhibiwa — si lazima. Refa ana uamuzi.

Mfano unaothibitisha hili wazi zaidi ulikuja tarehe 23 Juni 2026, wakati Uingereza ilipocheza sare bila goli dhidi ya Ghana Boston. Jude Bellingham alipigwa picha akifunika mdomo wake alipozungumza na nahodha wa Ghana Jordan Ayew. Hakupewa adhabu yoyote. Mkuu wa uamuzi wa FIFA Pierluigi Collina alieleza hivi: 'Wachezaji wanaweza kuendelea kufunika mdomo kwa mkono na shati kwa sababu wanaweza kuzungumza na marafiki.' Kubadilishana kwa Bellingham na Ayew hakukuonekana kama ugomvi — kwa hivyo kanuni haikutumika. Jibu hilo ni kanuni ikifanya kazi kama ilivyoandikwa.

Kanuni hii inatokana na tukio la Februari 2026, katika mechi ya UEFA Champions League kati ya Benfica na Real Madrid. Gianluca Prestianni wa Benfica alifunika mdomo wake alipozungumza na Vinicius Junior wa Real Madrid. Kwa sababu mdomo wake ulifunikwa, kilichosemwa hakikuweza kuthibitishwa kutoka kwa kamera wala kusoma midomo. UEFA ilimwadhibu Prestianni kwa mechi sita. Kanuni hii inaitwa 'Sheria ya Vinicius' katika baadhi ya ripoti, na 'kanuni ya Prestianni' katika nyingine.

Mchezaji wa kwanza kupewa kadi nyekundu chini ya kanuni hii alikuwa Miguel Almiron wa Paraguay — tarehe 20 Juni 2026, katika mechi ya Kundi D dhidi ya Uturuki. Refa Ivan Barton alimtoa uwanjani katika muda wa ziada wa nusu ya kwanza.

Kisha tarehe 30 Juni 2026, Piero Hincapie wa Ecuador alitolewa uwanjani na refa Slavko Vincic katika raundi ya 32 dhidi ya Mexico, katika Estadio Azteca, Mexico City. Kubadilishana kwake kulikuwa na Santiago Gimenez wa Mexico. Mexico ilishinda 2-0 kupitia magoli ya Julian Quinones na Raul Jimenez, na kupita kwenye raundi ya 16. Mechi ilianza kwa kuchelewa kwa sababu ya dhoruba, ndiyo maana baadhi ya vyombo vya habari vilitaja tarehe ya 1 Julai — lakini ukurasa wa mechi wa ESPN na kituo cha mechi cha FIFA vyote viwili vinatoa tarehe ya 30 Juni na raundi ya 32.

Kanuni haifanyi kazi kiotomatiki. Inafanya kazi pale ambapo mwandaaji ameiamrisha, refa anaona ugomvi, na refa anaamua kutoa adhabu. Hizo ni hatua tatu tofauti — na kila moja inaweza kutofanyika.