Portsmouth và một trong những cuộc rơi tự do dài nhất lịch sử bóng đá chuyên nghiệp

Portsmouth: mẫu mực của sự tụt dốc

Vào cuối thập niên 2000, Portsmouth đang ngồi ở nhóm giữa Premier League. Không phải đội tranh vô địch, nhưng là một câu lạc bộ ổn định ở tầng cao nhất bóng đá Anh, với sân Fratton Park chật kín khán giả và một đội hình đủ sức cạnh tranh.

Nhiều năm sau, họ ở League Two, tầng thứ tư của hệ thống bóng đá Anh. Và điều đáng chú ý không phải là điểm xuất phát hay điểm đến, mà là con đường ở giữa: mỗi mùa giải kết thúc, Portsmouth lại xếp thấp hơn mùa trước. Không có mùa nào phục hồi, không có mùa nào giữ nguyên. Chỉ là rơi.

Nhiều mùa liên tiếp như vậy khiến Portsmouth được xem là một trong những trường hợp tụt dốc dài nhất được ghi nhận trong bóng đá chuyên nghiệp.

Tại sao điều này lại khó đến vậy?

Để hiểu tại sao chuỗi này đặc biệt, hãy nghĩ về những gì cần xảy ra để nó không xảy ra. Một câu lạc bộ chỉ cần một mùa tốt hơn mùa trước, dù chỉ một bậc trên bảng xếp hạng, để phá vỡ chuỗi. Điều đó có nghĩa là ban lãnh đạo phải thất bại liên tục, tài chính phải xấu đi liên tục, và đội hình phải suy yếu liên tục, tất cả cùng một lúc, trong nhiều năm.

Portsmouth đã làm được điều đó theo cách tệ nhất có thể. Câu lạc bộ trải qua nhiều lần thay đổi chủ sở hữu, rơi vào cảnh phá sản, bị trừ điểm vì vi phạm tài chính, và mất đi những cầu thủ chủ chốt mà không có khả năng thay thế. Mỗi cuộc khủng hoảng lại kéo theo cuộc khủng hoảng tiếp theo.

Đây không phải câu chuyện về chiến thuật kém hay huấn luyện viên tồi. Đây là câu chuyện về một câu lạc bộ bị phá hủy từ bên trong bởi những quyết định tài chính thiếu kiểm soát.

Hệ thống bóng đá Anh: mảnh đất màu mỡ cho sự sụp đổ

Một lý do khiến Anh có nhiều trường hợp như thế này hơn bất kỳ quốc gia nào là vì hệ thống bóng đá Anh có chiều sâu đặc biệt. Bốn tầng chuyên nghiệp, cộng với nhiều tầng bán chuyên phía dưới, tạo ra một đường dốc dài cho các câu lạc bộ có thể trượt xuống.

Ở những nền bóng đá có hệ thống ít tầng hơn, một câu lạc bộ sẽ chạm đáy sớm hơn và buộc phải dừng lại. Ở Anh, đường xuống dài hơn nhiều, và điều đó có nghĩa là chuỗi tụt dốc liên tiếp có thể kéo dài lâu hơn trước khi bị chặn lại bởi giới hạn địa lý của hệ thống.

Barnsley, Tranmere và câu hỏi về kẻ kế vị

Hiện tại, Barnsley và Tranmere đều đang giữ những chuỗi tụt dốc liên tiếp đáng lo ngại. Vẫn còn cách xa mức Portsmouth từng đạt, nhưng hướng đi thì giống nhau.

Barnsley đã từng là câu lạc bộ Premier League. Tranmere có lịch sử gắn liền với những mùa giải ở các tầng cao hơn. Cả hai đang đi theo con đường mà Portsmouth đã vạch ra. Những người điều hành ở đó có đang nhìn thấy điều đó không, đó mới là câu hỏi cần đặt ra.

Điểm dừng của sự rơi tự do

Portsmouth cuối cùng đã dừng lại. Câu lạc bộ được tiếp quản bởi một tổ chức sở hữu cộng đồng, dần dần ổn định, và bắt đầu hành trình đi lên.

Sự sụp đổ kéo dài nhất trong bóng đá chuyên nghiệp không phải là câu chuyện về một đội bóng tệ. Đó là câu chuyện về điều gì xảy ra khi những người điều hành một câu lạc bộ bóng đá không hiểu, hoặc không quan tâm, rằng bóng đá được xây dựng trên nền tảng chứ không phải tham vọng vay mượn. Portsmouth là bằng chứng rằng không có tầng nào là đáy, cho đến khi có người quyết định dừng lại.