Tại sao cầu thủ lại đeo mặt nạ khi thi đấu?

Hình ảnh quen thuộc là thế này: cầu thủ bước vào sân, phần trên khuôn mặt được che bởi một lớp vỏ cứng màu trong suốt hoặc đen, có dây buộc vòng ra sau đầu. Nhìn kỹ sẽ thấy nó ôm sát theo đúng đường nét mũi, gò má và hốc mắt của người đó, chứ không phải một món đồ dùng chung cho cả đội.

Lý do rất đơn giản: cầu thủ vừa bị gãy xương mũi, gãy xương gò má, hoặc chấn thương vùng quanh mắt. Đây là những chấn thương hay gặp khi tranh chấp bóng bổng, va đầu với đối thủ, hoặc bị bóng hay khuỷu tay đập trúng mặt ở tốc độ cao. Xương ở khu vực này mỏng và gần các cấu trúc nhạy cảm như mắt, nên một cú va chạm khác trong lúc đang lành có thể gây tổn thương nặng hơn ban đầu.

Mặt nạ không giúp vết gãy lành nhanh hơn. Việc nó làm là ngăn va chạm trực tiếp tác động lên đúng vị trí đang tổn thương, giảm nguy cơ gãy lại hoặc lệch thêm trong lúc cầu thủ di chuyển, nhảy lên tranh bóng hay va chạm với người khác. Nhờ vậy, thay vì phải ngồi ngoài chờ xương liền hẳn, có thể mất nhiều tuần, cầu thủ có thể quay lại thi đấu sớm hơn, miễn là chấp nhận đeo lớp bảo vệ này trong một khoảng thời gian.

Mặt nạ thường không phải hàng có sẵn mua về dùng ngay. Phần lớn được làm riêng theo khuôn mặt từng người, dựa trên số đo hoặc quét hình dạng mặt của chính cầu thủ đó, rồi đúc bằng vật liệu nhẹ như nhựa cứng hoặc sợi carbon. Điều này giải thích vì sao mặt nạ luôn ôm khít, không xê dịch khi chạy hay nhảy, nếu lỏng lẻo, nó sẽ mất tác dụng bảo vệ và còn gây khó chịu, cản tầm nhìn.

Màu sắc mặt nạ cũng không cố định. Có người chọn loại trong suốt để ít ảnh hưởng đến gương mặt khi thi đấu, có người chọn màu đen hoặc sơn theo màu áo đội bóng. Đây chỉ là lựa chọn cá nhân, không liên quan đến mức độ bảo vệ.

Điều nhiều người không biết là cầu thủ không bắt buộc phải đeo mặt nạ mãi mãi sau chấn thương. Một khi xương đã liền chắc, phần lớn sẽ bỏ mặt nạ và trở lại thi đấu bình thường. Cũng có trường hợp cầu thủ đeo mặt nạ không thoải mái, thấy nó cản tầm nhìn ngoại vi hoặc gây khó thở khi phải thở mạnh trong lúc gắng sức, nên có người rút ngắn thời gian đeo hơn dự kiến, chấp nhận rủi ro để thi đấu thoải mái hơn. Ngược lại, một số người chọn đeo lâu hơn mức cần thiết chỉ để yên tâm, đặc biệt nếu từng bị chấn thương vùng mặt nhiều lần trước đó.