Bundesliga bị gọi là trò hề, lập luận đó đứng vững đến đâu?

Vấn đề thật sự: Bayern Munich, không phải Bundesliga

Nhìn thẳng vào thực tế: Bayern Munich đã vô địch Bundesliga nhiều mùa liên tiếp, kéo dài qua hơn một thập kỷ, và chuỗi thống trị đó chỉ mới bị phá vỡ gần đây khi Bayer Leverkusen của Xabi Alonso giành chức vô địch lịch sử mùa 2023-24, kết thúc triều đại không thể chạm tới của Bayern. Đó là sự kiện chấn động đủ để chứng minh rằng giải đấu không bị khóa chặt mãi mãi.

Vấn đề của Bundesliga không phải là thiếu chất lượng. Vấn đề là cấu trúc tài chính tạo ra khoảng cách quá lớn giữa đỉnh và phần còn lại. Bayern có ngân sách, thương hiệu và sức hút quốc tế mà không câu lạc bộ Đức nào khác có thể cạnh tranh trực tiếp trong thời gian dài. Dortmund đến gần nhất, nhưng ngay cả Dortmund cũng liên tục mất cầu thủ hay nhất sang các giải khác.

So sánh với các giải khác thì sao?

La Liga từng bị chỉ trích y hệt khi Barca và Real Madrid thay nhau vô địch suốt nhiều năm, với phần còn lại chỉ tranh nhau vị trí thứ ba. Premier League được ca ngợi vì tính cạnh tranh, nhưng ngay cả ở đó, chỉ có bốn đến sáu câu lạc bộ thực sự có khả năng vô địch trong bất kỳ mùa nào. Ligue 1 của Pháp còn ít cạnh tranh hơn Bundesliga trong giai đoạn PSG thống trị tuyệt đối.

Nghĩa là, nếu tiêu chí để gọi một giải đấu là "trò hề" là việc một đội thống trị quá lâu, thì hầu hết các giải đấu lớn đều từng là trò hề vào một thời điểm nào đó.

Điều Bundesliga làm tốt mà ít người nhắc đến

Bundesliga có quy tắc 50+1, yêu cầu các thành viên câu lạc bộ phải nắm giữ đa số quyền biểu quyết. Điều đó ngăn chặn kiểu đầu tư ồ ạt từ chủ sở hữu nước ngoài như đã xảy ra ở Premier League hay Serie A. Đây vừa là điểm mạnh về văn hóa, vừa là lý do khiến khoảng cách tài chính giữa các câu lạc bộ Đức và Bayern khó thu hẹp.

Giải đấu cũng liên tục sản sinh ra tài năng trẻ ở đẳng cấp thế giới. Jamal Musiala, Florian Wirtz, Jude Bellingham trong giai đoạn ở Dortmund, và nhiều cái tên khác đã được phát triển trong hệ thống Bundesliga trước khi trở thành những cầu thủ mà cả châu Âu thèm muốn. Đó không phải là dấu hiệu của một giải đấu kém chất lượng.

Sân vận động luôn đầy, văn hóa cổ động viên ở Đức thuộc hàng tốt nhất thế giới, và giá vé vẫn ở mức mà người hâm mộ bình thường có thể tiếp cận được, điều mà Premier League đã từ bỏ từ lâu.

Leverkusen đã thay đổi câu chuyện

Mùa 2023-24 là bằng chứng rõ ràng nhất rằng Bundesliga không phải là sân chơi đã được định sẵn kết quả. Leverkusen không chỉ vô địch mà còn làm điều đó mà không thua một trận nào trong suốt mùa giải, một trong những kỳ tích hiếm có nhất trong lịch sử bóng đá châu Âu. Đó là một câu lạc bộ với lịch sử từng bị gọi là "Neverkusen" vì thói quen về nhì, giờ đây đã viết lại hoàn toàn câu chuyện của mình.

Nếu Bundesliga là trò hề, thì không ai nói điều đó với Leverkusen.

Vậy phán xét đúng hay sai?

Phán xét đúng ở một điểm: trong phần lớn thập kỷ qua, cuộc đua vô địch Bundesliga thiếu sự hồi hộp. Phán xét sai ở chỗ nhầm lẫn điều đó với chất lượng bóng đá, với chất lượng cầu thủ, và với giá trị của giải đấu như một hệ sinh thái.

Bundesliga có vấn đề về cạnh tranh ở đỉnh bảng, và đó là vấn đề thật. Nhưng gọi cả giải đấu là trò hề là cách đọc nông cạn về một giải đấu phức tạp hơn nhiều so với câu chuyện Bayern-và-những-người-còn-lại mà người ta hay kể.