ብዙ ጊዜ የምናያቸው የቴሌቪዥን ስታት ለምን ትክክል አይደሉም

ቁጥሮች ከየት ይመጣሉ?

የኳስ ይዞታ፣ የተጫዋች የተጓዘበት ርቀት፣ የፓስ ትክክለኛነት ወይም xG (የግብ እድል መጠን) የሚባሉት ቁጥሮች ከሰማይ አይወርዱም። እነዚህን መረጃዎች የሚሰበስቡ የተለያዩ የዳታ ኩባንያዎች አሉ፣ እነሱም በካሜራ ትራኪንግ ስርዓት ወይም በሰው ኃይል በእጅ በሚመዘገብ መንገድ ጨዋታውን ይከታተላሉ። ብሮድካስተሮች (እንደ ቴሌቪዥን ጣቢያዎች) ራሳቸው ስታትስቲክሱን አይሰሩም፤ ከነዚህ ኩባንያዎች ገዝተው ነው በስክሪን ላይ የሚያሳዩት።

ይህ ማለት ደግሞ አንድ ጣቢያ የሚያሳየው ቁጥር ከሌላው ጣቢያ የተለየ ሊሆን ይችላል፣ ምክንያቱም ሁለቱ የተለያዩ ኩባንያዎችን ተጠቅመው ስለሆነ። xG የተባለው ስታትስቲክ በተለይ ለዚህ ጥሩ ምሳሌ ነው፦ እያንዳንዱ ኩባንያ የራሱ ስሌት (ሞዴል) አለው፣ ስለዚህ ተመሳሳይ ሽቅርቅር ወይም ግብ ሙከራ በአንድ ጣቢያ 0.3 ተብሎ ሲታይ በሌላው 0.5 ሊታይ ይችላል። ሁለቱም “ትክክል” ናቸው፣ ግን የተለያዩ ግምቶች ናቸው እንጂ የተለካ እውነታ አይደሉም።

ለምን ስህተት ይፈጠራል?

የስታትስቲክስ አሰባሰብ ፍጹም ራስ-ሰር (automated) አይደለም። ብዙ ጊዜ ሰዎች በቀጥታ ጨዋታውን እየተከታተሉ ነው ክስተቶችን (ፓስ፣ ታክል፣ ሾት) በእጅ የሚመዘግቡት። ይህ ፍጥነት ይጠይቃል፣ ፍጥነት ደግሞ ስህተትን ያመጣል፦ አንድ ፓስ ትክክለኛ ተብሎ ሊመዘገብ ወይም ግብ ሙከራ ተብሎ ያልተመዘገበ ኳስ ሊኖር ይችላል። እንዲሁም ካሜራ ትራኪንግ ስርዓቶች እንኳ ተጫዋቾች ተደራርበው ሲንቀሳቀሱ ወይም ብርሃን ደካማ ሲሆን ስህተት ሊሰሩ ይችላሉ።

ሌላው ምክንያት፣ በቀጥታ ስርጭት ወቅት ግራፊክስ ቡድኑ ራሱ በእጅ ቁጥር የሚያስገባበት ጊዜ አለ፣ በተለይ ልዩ ስታትስቲክስ (እንደ “ይህ ተጫዋች ካለፉት 5 ጨዋታዎች ስንት ግብ አግኝቷል” የመሳሰሉት) ሲታዩ። እነዚህ ብዙ ጊዜ ከዋናው ዳታቤዝ ተነጥለው በተለየ ቅፅ የሚዘጋጁ ስለሆኑ ስህተት ሊገባባቸው ቀላል ነው።

ተመልካቹ ምን ማድረግ አለበት?

የስክሪን ላይ ቁጥሮች ጨዋታውን ለመረዳት ጠቃሚ መሳሪያዎች ናቸው፣ ግን ፍጹም እውነት አድርገው መውሰድ አደገኛ ነው። በተለይ xG እና “የርቀት የተጓዘ” ስታትስቲክስ ግምት (estimate) እንጂ ልክ እንደ ግብ ቁጥር በትክክል የተለካ ነገር አይደሉም። ተመልካች ሲመለከት ቁጥሩን ብቻ ሳይሆን ጨዋታውን ራሱ ማየት ካልቻለ፣ ትንተናው ደግሞ ግማሽ እውነት ብቻ ይሆናል።

ይህ ደግሞ የተለያዩ ስርጭት ድርጅቶች የተለያዩ ቁጥሮች ሲያሳዩ ማየት ያለምንም መደናገጥ የሚያስረዳ ነው፦ ስህተት ብቻ ሳይሆን፣ ሁለቱም የተለያየ ስሌት ስለሚጠቀሙ ነው። ትክክለኛው ጥያቄ “ማን ተሳሳተ?” ሳይሆን “ይህ ቁጥር ከየትኛው ስርዓት ወጣ?” መሆን አለበት።