Kwa nini wachezaji wanafunika midomo yao uwanjani?

Dakika chache kabla ya mpira wa kona kupigwa, wachezaji wawili au watatu wanakusanyika. Mmoja anainua mkono wake, akifunika kinywa chake, na kuongea moja kwa moja kwenye sikio la mwenzake. Wapinzani wanasimama karibu, lakini hawasikii chochote wala hawaoni midomo inayosema nini.

Wanafanya hivyo kwa sababu moja wazi: kulinda mkakati wao. Katika mchezo wa kisasa, kamera za televisheni zinaweza kukaribishwa sana, na wataalam wa kusoma midomo wanaweza kuelewa maneno yanayosemwa hata kutoka mbali. Timu nyingi za juu zinajua hili na zinachukua tahadhari.

Katika mpira wa kona au faulo la karibu na eneo la adui, wachezaji wanaafikiana ni mbio gani watafanya, ni mchezaji gani ataelekea wapi, na ni mkakati gani wataotumia. Mpango huo ukijulikana na wapinzani, faida yake inapotea kabisa. Kwa hivyo badala ya kuashiria kwa mikono wazi au kuongea bila kujali, wanafunika midomo yao ili habari ibaki ndani ya timu yao peke yao.

Wakufunzi na wasimamizi wanaofanya vivyo hivyo pembeni mwa uwanja wana sababu ile ile. Wanaposimama kwenye mstari wa pembeni wakipiga kelele maelekezo, wanajua kamera zinaweza kuwarekodi. Msimamizi anayefunika kinywa chake wakati wa mazungumzo na msaidizi wake anazuia timu ya upande wa pili — na hata wataalamu wa nje — wasipate habari za mkakati wake.

Kuna wakati ambapo kufunika kinywa hakuna uhusiano wowote na mkakati. Mchezaji anayepiga goli la kushangaza, au anayesikia habari mbaya uwanjani, mara nyingi anafunika kinywa kwa mikono yote miwili — ishara ya mshangao au hisia kali. Hii ni tofauti kabisa na ile ya siri za mchezo. Mwili unafanya hivyo bila nia, kama vile unavyofanya wakati wa mshangao wowote maishani.

Kwa hivyo unapoona mkono ukifunika kinywa uwanjani, jiulize ni wakati gani wa mchezo. Kabla ya mpira wa kona au faulo? Hiyo ni siri ya mkakati. Baada ya goli au tukio la ghafla? Hiyo ni hisia tu, bila mpango wowote nyuma yake.